Wine Tasting คืออะไร และทำไมต้องเรียนรู้?
Wine Tasting คือการประเมินไวน์อย่างเป็นระบบโดยใช้ประสาทสัมผัสทั้งสายตา กลิ่น และรสชาติ วิธีมาตรฐานมี 5 ขั้นตอน ได้แก่ ดูสี ค้างแก้ว ดมกลิ่น ชิม และสรุป การเรียนรู้ Wine Tasting ช่วยให้เข้าใจและเพลิดเพลินกับไวน์ได้มากขึ้น
Wine Tasting ไม่ได้สงวนไว้สำหรับ Sommelier หรือผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น ทุกคนสามารถเรียนรู้การชิมไวน์อย่างเป็นระบบได้ และยิ่งฝึกบ่อย ความสามารถในการสังเกตกลิ่นและรสชาติก็จะยิ่งพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ
ขั้นตอน Wine Tasting แบบ 5S
ขั้นที่ 1: See (ดูสี)
เอียงแก้วไวน์เหนือพื้นขาว (กระดาษขาวหรือผ้าขาว) มองดูสีและความใสของไวน์
สิ่งที่ควรสังเกตในสี:
ไวน์แดง:
- ม่วง-แดงสด: ไวน์อ่อน เพิ่งผลิต
- แดงทับทิม: อายุปานกลาง
- อิฐ-ส้ม: ไวน์เก่า บ่มนาน
ไวน์ขาว:
- เหลืองอ่อน-เขียว: ไวน์สด เพิ่งผลิต
- เหลืองทอง: อายุมากกว่า หรือบ่มในถังโอ๊ค
- ทอง-อำพัน: ไวน์เก่า หรือไวน์เดสเสิร์ต
ความเข้มของสี: สีเข้มในไวน์แดงมักบ่งบอกถึงพันธุ์องุ่นที่ให้สีเข้ม เช่น Malbec หรือ Syrah ความโปร่งใสบ่งบอกถึงสุขภาพและคุณภาพของไวน์
ขั้นที่ 2: Swirl (ค้างแก้ว)
จับขาแก้วแล้วค้างแก้วเป็นวงกลม ทำให้ไวน์ขึ้นไปบนผนังแก้วแล้วไหลลงมา สังเกต Legs หรือ Tears: น้ำไวน์ที่ไหลลงมาตามผนังแก้ว ไวน์ที่มี Legs ช้าและหนาแสดงถึงแอลกอฮอล์หรือกลีเซอรอลสูง
การค้างแก้วมีประโยชน์หลักคือช่วยให้ออกซิเจนผสมกับไวน์และสารระเหยกลิ่นหอมระเหยออกมา ทำให้กลิ่นชัดขึ้นอย่างมาก
ขั้นที่ 3: Sniff (ดมกลิ่น)
ก้มหน้าลงในแก้วและดมกลิ่นสั้นๆ ก่อน จากนั้นดมลึกขึ้นครั้งที่สอง แล้วดมอีกครั้งหลังค้างแก้ว
ชั้นของกลิ่นในไวน์ (Aromas):
Primary Aromas: กลิ่นจากองุ่นโดยตรง
- ผลไม้: เชอร์รี่, แบล็กเบอร์รี่, มะนาว, แอปเปิ้ล
- ดอกไม้: กุหลาบ, ไวโอเล็ต, ดอกส้ม
- สมุนไพร/พฤกษา: หญ้า, ยูคาลิปตัส, มิ้นต์
Secondary Aromas: กลิ่นจากกระบวนการหมัก
- ขนมปัง, ยีสต์, เนย, ครีม
Tertiary Aromas (Bouquet): กลิ่นจากการบ่ม
- วานิลลา, โอ๊ค, ควัน (จากถังโอ๊ค)
- ดิน, หนัง, ยาสูบ (จากการบ่มในขวด)
- ดอกไม้แห้ง, น้ำผึ้ง (ไวน์ขาวเก่า)
ขั้นที่ 4: Sip (ชิม)
จิบไวน์ปริมาณเล็กน้อย แล้วบ้วนให้ไวน์ทั่วปาก รวมถึงด้านข้างลิ้น ด้านบน และหลังปาก สูดอากาศเข้าเล็กน้อยขณะที่ไวน์อยู่ในปาก (เรียกว่า retronasal olfaction) เพื่อให้กลิ่นขึ้นไปทางจมูกด้านหลัง
สิ่งที่ประเมินขณะชิม:
| องค์ประกอบ | อธิบาย | บอกอะไร |
|---|---|---|
| Sweetness (ความหวาน) | รสหวานที่ปลายลิ้น | น้ำตาลตกค้าง (Residual Sugar) |
| Acidity (กรด) | ความสดชื่น น้ำลายไหล | ความสดและอายุการเก็บ |
| Tannin (แทนนิน) | ความฝาด แห้งปาก | โครงสร้างของไวน์แดง |
| Alcohol (แอลกอฮอล์) | ความร้อนคอ | ปริมาณแอลกอฮอล์ |
| Body (ความหนัก) | น้ำหนักในปาก | ความเข้มข้น |
| Flavor (รสชาติ) | รสชาติผลไม้ ไม้ ฯลฯ | ตัวตนของไวน์ |
ขั้นที่ 5: Savor / Summarize (สรุป)
หลังกลืนหรือบ้วนทิ้ง สังเกต Finish: ระยะเวลาที่รสชาติยังคงอยู่ในปาก ไวน์คุณภาพสูงมักมี Finish ยาว 30-60 วินาทีหรือมากกว่า ไวน์ธรรมดามี Finish สั้น 5-15 วินาที
ประเมินความสมดุลโดยรวม: ไวน์ดีต้องมีความสมดุลระหว่างผลไม้ กรด แทนนิน และแอลกอฮอล์ ไม่มีองค์ประกอบใดโดดเด่นหรือขาดเกินไป
คำศัพท์ Wine Tasting ที่ควรรู้
เกี่ยวกับความหวาน:
- Bone Dry: แห้งสนิท ไม่มีความหวานเลย
- Dry: แห้ง (มาตรฐาน)
- Off-Dry: กึ่งแห้ง มีความหวานเล็กน้อย
- Medium-Sweet: กึ่งหวาน
- Sweet: หวาน
เกี่ยวกับ Body:
- Light-Bodied: เบา เช่น Pinot Noir, Gamay
- Medium-Bodied: ปานกลาง เช่น Merlot, Sangiovese
- Full-Bodied: หนัก เช่น Cabernet Sauvignon, Shiraz, Chardonnay บ่มถัง
เกี่ยวกับ Finish:
- Short Finish: รสชาติจางหายภายใน 5-10 วินาที
- Medium Finish: 10-30 วินาที
- Long Finish: มากกว่า 30 วินาที
- Persistent: รสชาติอยู่นานมาก เป็นสัญลักษณ์ของไวน์คุณภาพสูง
วิธีฝึก Wine Tasting สำหรับมือใหม่
เริ่มจากการเปรียบเทียบ: ชิมไวน์ 2-3 ขวดพร้อมกันเพื่อเปรียบเทียบ เช่น Sauvignon Blanc vs Chardonnay หรือ Pinot Noir vs Cabernet Sauvignon การเปรียบเทียบช่วยให้สังเกตความแตกต่างได้ชัดขึ้นมาก
จดบันทึก: เขียน Wine Tasting Notes ลงสมุดหรือแอปพลิเคชัน บันทึกสีที่เห็น กลิ่นที่ดม รสชาติที่ชิม และคะแนนส่วนตัว การมีบันทึกช่วยให้จำและเปรียบเทียบไวน์ในอนาคตได้
เข้าร่วม Wine Tasting Event: ร้านไวน์และนำเข้าไวน์หลายแห่งในไทยจัด Wine Tasting Event เป็นประจำ เป็นโอกาสดีที่จะลองไวน์หลายขวดในราคาประหยัดและเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญ
สงสัยว่าไวน์ตัวไหนเหมาะกับคุณที่สุด ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญผ่าน Line ได้เลย ตอบทุกวัน
สรุป
Wine Tasting เป็นทักษะที่พัฒนาได้ด้วยการฝึกฝนสม่ำเสมอ ไม่มีคำตอบที่ถูกหรือผิดในการชิมไวน์ สิ่งสำคัญคือการสังเกตและบันทึกความรู้สึกของตัวเอง ยิ่งชิมมากยิ่งพัฒนาเร็ว และการเพลิดเพลินกับไวน์จะยิ่งลึกซึ้งขึ้นเรื่อยๆ
